Dwa lata budowania fundamentów systemu kaucyjnego
Gdy dwa lata temu Zwrotka rozpoczynała działalność, system kaucyjny w Polsce istniał głównie na poziomie przepisów i założeń. Dziś jest operatorem z realnie działającym systemem, własną infrastrukturą, zapleczem technologicznym i rosnącą siecią partnerów po stronie producentów oraz handlu. Ostatnie miesiące były okresem intensywnej pracy, decyzji inwestycyjnych i budowania rozwiązań, które musiały zadziałać w praktyce: w sklepach, w logistyce i w rozliczeniach.
Zwrotka została zarejestrowana 30 listopada 2023 r., a już 18 marca 2024 r. uzyskała decyzję Ministra Klimatu i Środowiska zezwalającą na prowadzenie systemu kaucyjnego. W czasie okresu przygotowawczego spółka prowadziła intensywne prace, koncentrując się na budowie i rozwoju systemów IT, procesów operacyjnych oraz zaplecza logistycznego.
Inwestycje, które budują długofalową wartość
Jednym z filarów systemu stała się eZwrotka – autorska, zintegrowana platforma IT wspierająca cały proces obsługi systemu kaucyjnego. To narzędzie, które łączy ponad 20-letnie doświadczenie Grupy Biosystem w gospodarce odpadami z nowoczesnymi rozwiązaniami informatycznymi. eZwrotka obsługuje zarówno zbiórkę ręczną, jak i automatyczną, jest zintegrowana z wieloma systemami kasowymi i umożliwia przesyłanie danych w czasie rzeczywistym. Dzięki temu rozliczenia są szybsze, bardziej precyzyjne i mniej podatne na błędy. Dziś Zwrotka jest już w kolejnym cyklu deklaracji i rozliczeń z producentami i sklepami, a system działa w warunkach rzeczywistych, a nie testowych.
Rozwój systemu IT szedł w parze z inwestycjami infrastrukturalnymi. W Bolęcinie powstało Centrum Liczenia Opakowań Zwrotki, wyposażone w nowoczesne linie technologiczne o wysokiej przepustowości. To element kluczowy zwłaszcza dla zbiórki manualnej, zapewniający bezpieczeństwo, kontrolę i sprawność obsługi odpadów opakowaniowych. Równolegle budowana jest ogólnopolska sieć logistyczna, oparta na regularnych odbiorach i modelu „just-in-time”, który minimalizuje obciążenia po stronie sklepów.
Szczególną uwagę Zwrotka poświęca potrzebom handlu. Nasze dane, a także obserwacje rynku pokazują, że obecnie większość punktów – ok. 80% prowadzi zbiórkę ręczną, jednak wraz ze wzrostem liczby opakowań kaucyjnych rośnie znaczenie rozwiązań automatycznych. Zwrotka rozwija oba modele, oferując elastyczne formy współpracy oraz, jako jeden z nielicznych operatorów, własne urządzenia do zbiórki automatycznej, dostosowane do różnych formatów sklepów. Jednocześnie mamy rozwiązania umożliwiające udział w systemie także mniejszym placówkom jak np. skanery czy kosze półautomatyczne, często bez konieczności ponoszenia wysokich nakładów inwestycyjnych.
Partnerstwa z producentami i handlem
W ciągu dwóch lat dynamicznie rozwijała się sieć partnerstw. Do Zwrotki dołączali producenci napojów reprezentujący różne segmenty rynku – od wód (m.in. Mila Muszyna, Kryniczanka, Święcicki Zdrój), przez przetwórców soków (m.in. Fortuna, Gomar Pińczów, Andros Polska), po marki napojów funkcjonalnych (m.in. Vitamizu, WK Dzik, Gym Beam) czy stacje paliw, które sprzedają swoje marki własne.
Równolegle stale rośnie liczba punktów zbiórki w całym kraju – zarówno w dużych sieciach handlowych, jak i w sklepach lokalnych, także w mniejszych miejscowościach. Zbiórkę ze Zwrotką prowadzą m.in.: sieci Grupy Kapitałowej Specjał (Livio, Spar, Nasz Sklep), Chata Polska, Gram Market, Jubilat, spółdzielnie PSS Społem w całej Polsce, Mrówka (format „dom i ogród”).
- Od początku projektowaliśmy system z myślą o różnych formatach handlu — od dużych sieci po małe sklepy lokalne. Kluczowe było dla nas to, aby system kaucyjny nie wykluczał żadnej grupy uczestników, tylko realnie odpowiadał na ich możliwości operacyjne. Obserwujemy systematyczny wzrost zainteresowania systemem kaucyjnym także wśród mniejszych sklepów, które, mimo braku ustawowego obowiązku, decydują się na udział dobrowolnie. Dla wielu właścicieli to dziś element uzupełniający ofertę placówki, porównywalny z innymi usługami dodatkowymi, takimi jak nadawanie czy odbiór przesyłek. Jednocześnie jest to realny sposób na zwiększenie atrakcyjności sklepu i utrzymanie regularnego ruchu klientów – podkreśla Zygmunt Ochał, Wiceprezes Zarządu Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka.
Uzupełnieniem działań operacyjnych są inicjatywy edukacyjne skierowane do konsumentów, realizowane m.in. we współpracy z partnerami i podczas różnych wydarzeń.
Za tym wszystkim stoi zespół, który w ciągu dwóch lat znacząco się rozwinął. Zwrotka to dziś blisko 40 specjalistów z obszarów IT, logistyki, operacji, handlu i obsługi klienta, pracujących nad jednym celem – zbudowaniem stabilnego, przejrzystego i efektywnego systemu kaucyjnego.
Czas na kolejny etap
Dwa lata działalności Zwrotki to czas tworzenia fundamentów. Przed nami kolejny etap – dalsze skalowanie systemu, rozwój infrastruktury i wsparcie partnerów w osiąganiu wymaganych poziomów zbiórki. Tym razem już z pozycji operatora, którego rozwiązania działają w praktyce i są sprawdzone w realnych warunkach rynkowych.
– System kaucyjny to ogromna odpowiedzialność, ale też szansa na zbudowanie nowoczesnej gospodarki obiegu zamkniętego w Polsce. Zwrotka powstała właśnie po to, by tę zmianę poprowadzić – podsumowuje Aleksander Traple, Prezes Zarządu Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka.